
Powodów, dla których szukamy zamienników masła i śmietany, może być wiele – dieta roślinna, nietolerancja laktozy, troska o poziom cholesterolu, a niekiedy po prostu brak tego składnika w lodówce kiedy akurat jest potrzebny. Całe szczęście w każdym z tych przypadków kuchnia oferuje zaskakująco dużo alternatyw, które często sprawdzają się równie dobrze jak oryginał.
Pasta z awokado i puree z bananów – zamienniki masła w wypiekach
Jeśli zależy ci na obniżeniu zawartości tłuszczu w wypiekach lub po prostu chcesz przemycić do ciasta coś zdrowszego, zamień masło na dojrzałe awokado i banany. Takie zamienniki sprawdzą się między innymi w przepisach na muffiny, brownie i naleśniki. Rozgniecione awokado ma kremową, tłustą konsystencję zbliżoną do konsystencji masła i w stosunku jeden do jednego zastępuje je w wielu deserach. Dzięki niemu wypieki nabierają wilgotności i delikatności, choć mogą mieć też lekko zielonkawy odcień. Dojrzały banan z kolei nadaje wypiekom naturalną słodycz, pozwala więc dodatkowo zredukować ilość zawartego w nich cukru. Puree z banana sprawdza się doskonale w chlebach bananowych, placuszkach, czekoladowych ciastach i zdrowych cookie – nadaje im gęstą, kleistą strukturę, która w połączeniu z mąką i jajkiem (lub jego zamiennikiem) tworzy spójne, smaczne ciasto..
Mleko roślinne zagęszczone zamiast śmietany do gotowania
Śmietana do gotowania pełni w wielu przepisach podwójną rolę: zagęszcza sos i nadaje mu kremowości. Te dwie funkcje musi spełniać też zamiennik. Świetnie radzi sobie z tym mleko kokosowe z puszki, szczególnie to pełnotłuste, które ma naturalnie gęstą, kremową konsystencję. Doskonale zastępuje ono śmietanę w zupach, curry, sosach do makaronu i deserach. Jego kokosowy aromat jest wyraźny w neutralnych potrawach, ale w mocno przyprawionych daniach azjatyckich czy zupach z dodatkiem imbiru i czosnku praktycznie zanika. Mleko owsiane i sojowe można z kolei zagęścić przez dłuższe gotowanie na małym ogniu lub przez dodanie łyżeczki skrobi kukurydzianej rozmieszanej w zimnej wodzie – taki zabieg sprawia, że nabierają one konsystencji zbliżonej do lekkiej śmietanki i nadają się do sosów, kremowych zup oraz risotto.
Jogurt naturalny i kefir zamiast śmietany w sosach i ciastach
Osobom, które nie muszą eliminować ze swojej diety produktów mlecznych, a jedynie chcą ograniczyć spożycie tłuszczu lub po prostu wykorzystać to, co mają w lodówce, polecamy jogurt naturalny i kefir jako zamienniki śmietany – zarówno w kuchni wytrawnej, jak i w wypiekach. Jogurt grecki, dzięki swojej gęstości i kremowości, niemal jeden do jednego zastępuje śmietanę w sosach do mięs, dipach, zupach i farszach. Trzeba tylko pamiętać, że ma lekko kwaskowaty posmak. Kluczową kwestią jest temperatura: jogurtu i kefiru nie należy gotować w wysokiej temperaturze ani dodawać bezpośrednio do wrzącego płynu, bo mogą się zwarzyć i stracić gładką konsystencję. Bezpieczniej jest dodać je na końcu gotowania, po zdjęciu garnka z ognia lub zmniejszeniu płomienia do minimum. W wypiekach jogurt zastępuje śmietanę w stosunku jeden do jednego i nadaje ciastom, muffinom i naleśnikom przyjemną miękkość oraz wilgotność.

Tahini i masła orzechowe jako kremowe zamienniki tłuszczu
Tahini, czyli pasta z mielonych ziaren sezamu, oraz różnego rodzaju masła orzechowe (migdałowe, arachidowe, z nerkowców), to składniki wyjątkowo niedoceniane w roli zamienników masła i śmietany, choć świetnie się w niej sprawdzają, szczególnie tam, gdzie tłuszcz spełnia podwójną funkcję: nośnika smaku i kremowego spoiwa sosu. W kuchni azjatyckiej masło orzechowe rozcieńczone odrobiną sosu sojowego, sokiem z limonki i wodą zamienia się w aksamitny, intensywny sos doskonały do makaronu, warzyw czy mięsa. Tahini z kolei wystarczy rozetrzeć z czosnkiem, cytryną i odrobiną wody, by otrzymać gładką, gęstą bazę – idealną do dressingów sałatkowych, sosów do falafeli, dipów i zup. Warto jednak pamiętać, że wszystkie te zamienniki mają wyrazisty własny charakter – ich smak będzie wyczuwalny w gotowej potrawie.
Tofu jedwabiste i cashew cream jako roślinne bazy sosów
Tofu jedwabiste potrafi pozytywnie zaskoczyć smakiem nawet osoby, które na co dzień omijają produkty sojowe szerokim łukiem, ponieważ po zblendowaniu do całkowitej gładkości staje się kremową, niemal neutralną bazą, którą można poprowadzić w dowolnym kierunku smakowym. Z bulionem warzywnym, czosnkiem i drożdżami nieaktywnymi tworzy sos do makaronu godny śmietankowego oryginału; z cytryną i ziołami – lekki, orzeźwiający dressing; z kakao i syropem klonowym – delikatny krem deserowy. Podobną rolę pełni cashew cream, czyli krem z nerkowców. Przygotowuje się go przez kilkugodzinne moczenie surowych orzechów, a następnie blendowanie ich z wodą na jedwabistą, gęstą masę. Efekt jest bogatszy i bardziej tłusty niż w przypadku tofu – zbliżony do śmietany na tyle, że doskonale sprawdza się w kremowych zupach, risotto, sosach do lasagne, a także jako baza roślinnych serków i kremów do smarowania.
Kuchnia lubi eksperymenty
Zamienniki masła i śmietany to nie gorsze wersje oryginałów – to po prostu inne składniki, które otwierają przed nami nowe smaki i możliwości. Warto próbować, notować co wychodzi i nie zniechęcać się pierwszą nieudaną próbą – bo cashew cream, który się zważył, albo sos z tahini, który wyszedł za gęsty, to tylko kwestia proporcji, a nie dowód na to, że zamienniki nie działają. Im więcej eksperymentujesz, tym szybciej wypracujesz własne ulubione przepisy, które na stałe zagoszczą w twoim kulinarnym repertuarze.







